|
Varen naar het Leidseplein
(2)
Eerst een rectificatie:
het voorstel om de Lijnbaansgracht weer open te graven tot aan het
Leidseplen is een project van de
Stichting Heijmeijer van Heemstede. Walther Schoonenberg van de
Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad stuurde mij de
documentatie, vandaar mijn misvatting.
In minstens acht Nederlanse steden
zijn op dit moment projecten gaande om oude gedempte grachten weer open te
graven.
In Utrecht, Weesp, Sassenheim, Arnhem, Den Bosch,Drachten, Sneek
en Leeuwarden worden
historische vaarwegen hersteld en zelfs Rijkswaterstaat heeft een aantal
projecten om historische vaarwegen te restaureren.
Ondanks al het water dat
we nog hebben, is Amsterdam koploper gedempte grachtenstad van Nederland.
Bij de talloze mislukte
pogingen om de binnenstad geschikt te maken voor autoverkeer zijn,
voornamelijk in de vorige eeuw, 37 historische grachten gedempt.
Dat streven vond zijn
keerpunt in 1955. De toenmalige politiecommissaris Kaasjager lanceerde in
dat jaar een plan om alle Amsterdamse grachten te dempen om er
verkeersaders van te maken. Zijn voorstel werd weggehoond door gemeente en
burgerij, Kaasjager droop af naar Groningen. Daarna zijn in Amsterdam geen
grachten meer gedempt.
Intussen staan onze
grachten op de wereld-erfgoedlijst en is ‘autoluw’ al jarenlang de mantra
van Stadsdeel Centrum. Maar neuzen van geparkeerde auto’s domineren hier
nog steeds het zicht vanaf het water en alle voorstellen om oude grachten
open te graven zijn gestrand.
Onder het Kleine
Gartmanplantsoen loopt de Lijnbaansgracht door tot aan het Leidseplein.
Als de afsluitbalk weg was, zou je er met een kano onderdoor kunnen
varen. “Dak er af en je hebt er een gracht bij,” zou je denken, maar
volgens Els Iping van Stadsdeel Centrum zijn de ondergrondse kademuren in
slechte staat. Ze heeft het voorstel laten doorrekenen en vindt de
uitkomst ‘astronomisch’: het project zou vijf miljoen kosten.
De slechte staat van die
ondergrondse kademuren waag ik in twijfel te trekken. Wie met een bootje
bij die balk gaat liggen en met een handspotlight naar binnen schijnt,
ziet muren die er beter aan toe zijn dan de meeste open kades aan de
Prinsengracht. Geen scheurtje te bekennen.
En dan: astronomisch? Op
een budget van 36 miljoen Euro voor het volledige
“Herinrichtingsproject Leidseplein” is vijf miljoen toch een schijntje?
De Stichting Heijmeijer
van Heemstede heeft een gewijzigd voorstel ingediend, waarbij de gracht
voor de City bioscoop wat smaller wordt en iets meer naar de terrassen
wordt verschoven, zodat de trambaan kan blijven liggen. De oude kademuren
zouden bij dit voorstel toch vervangen moeten worden. Als het plan daarmee
een grotere kans maakt, steun ik het van harte.
Een filmpje van "Typisch NL" TV
over het opengraven van de Singels in Utrecht laat zien dat er op alle
fronten veel te winnen valt met meer water in de stad.
Deze zin uit het
begeleidende artikel zou op zijn minst alle huiseigenaren langs gedempte
Amsterdamse grachten moeten prikkelen:
"Sinds de opening van de gracht is de prijs van
de omringende woningen
flink gestegen."
|