| Home - Contact - Video Journaal - Canal Journal - Links |
|
|
|
|
Archief september 2007 |
|
26 september
2007 |
|
|
Amsterdam Bloemenstad
De zojuist uitgezonden derde aflevering van de AT5 serie 'Watervogels' is voor mij erg belangrijk. Het videoscherm hiernaast is een link naar een fragment van die video, waarin ik het hoofdthema van het Grachtenjournaal mag toelichten.
De volledige uitzending met ook een varende klomp van studentendispuut Vesta en een pont op het IJ, is te zien op:
Een brochure met een voorstel voor herstel van de oude bloemenroute van Aalsmeer naar een echte drijvende markt aan het Singel is in PDF versie te downloaden via deze link: Amsterdam bloemenstad
"Geuren en kleuren" is de titel van een rijk geïllustreerd artikel in het weekblad 'Ons Amsterdam' uit 1932. Een scan van die reportage laat zien hoe mooi de markt toen nog was.
|
Fragment 'Watervogels' aflevering 3
|
|
Horen woonboten en woonarken thuis in onze binnenstad? Over die vraag woedt al jaren een discussie tussen voor- en tegenstanders. Ook over de oorsprong van wonen op het water zijn de meningen verdeeld.
Het probleem was al ver voor de Tweede Wereldoorlog actueel, zij het om geheel andere redenen. Onderstaand artikel in het geïllustreerde weekblad "De Stad Amsterdam" uit 1929 behandelt vooral de bouwvallige staat van de drijvende behuizingen en "den nadeeligen invloed bij de opvoeding der kinderen"
|
|
|
Wij mogen het zeker met recht woning-ellende noemen, want bij het beschouwen van nevenstaande foto's zullen onze lezers het wel met ons eens zijn dat een dergelijke huisvesting toch niet den naam van woning mag hebben.
Hoewel vele gezinnen tengevolge van de woningschaarte genoodzaakt waren en nog zijn bij elkaar in te wonen en de beschikbare vertrekken te deelen door welke omstandigheden de hygiënische voorschriften niet altijd nageleefd kunnen worden, is deze bewoning nog verre te prefereeren boven het huizen in woonschepen, oude schuiten vaak, die in vele gevallen zijn ingericht tot woningen, zelfs wanneer ze niet al te “zeeewaardig" waren. Buiten dat de behuizing absoluut onvoldoende is. wordt bovendien de gezondheid ten zeerste geschaad bij hoog water en regenbuien.
Daar de schuiten half in het water en half op den wal liggen, dringt bij hoogen waterstand van onder water binnen of lekt bij regen vanaf het "dek" het water naar beneden. Het is dan ook geen zeldzaamheid, dat de bewoners hun vertrek moeten uithoozen. of des morgens bemerken dat de grond blank staat. Wij doelen hier op de woonschuiten. gemeerd aan den Grasweg (voormalig. Entos-terrein) en zijn tot de overtuiging gekomen dat ingrijpen van bevoegde zijde hier dringend noodig is, opdat voor deze menschen betere huisvesting wordt beschikbaar gesteld.
Er zijn " woonschuiten" bij. welke door twee gezinnen worden bewoond en midscheeps slechts gescheiden zijn door een houten schot, zoodat elk gesproken woord van neven-bewoners opgevangen kan worden. In een ruimte van plm. 8 m2. moet gekookt, gegeten en geslapen worden door man vrouw en kinderen, wat natuurlijk niet anders dan hoogst schadelijk voor de gezondheid kan zijn en van nadeeligen invloed bij de opvoeding der kinderen.
|
|
|
19 september 2007 |
|
|
Grachtenjournaal op TV (II)
Deel twee van het video-grachtenjournaal staat op het internet Hiernaast de link naar die video
Een verslag van een half-illegaal drijvend dancefeest op de Nieuwe Meer wordt gevolgd door een mooi waterduet van een trompet en het carrillon van de Westertoren. De beiaardier speelt samen met watermuzikant Reinier in zijn bootje op de Prinsengracht.
Tenslotte een portret van twee varende Amsterdammers die belangrijk werk doen. Dat onze wallen niet veranderen in drijvende vuilnisbelten danken we aan Piet en Dirk. Met een speciaal voor dat werk ontworpen boot varen zij al 20 jaar een dagelijkse schoonmaakronde door onze oudste grachten.
|
|
|
|
|
|
De volgende aflevering van 'Watervogels' wordt uitgezonden op zondag 23 september om 18:10 uur met herhalingen op maandag 24 september om 17.00 uur en dinsdag 25 september 21.00 uur. Dat vermeld ik zo uitgebreid omdat die aflevering gaat over een een pont, een varende klomp en tenslotte over de zeilboot Dolfijntje, het bedrijfsvaartuigje van het Grachtenjournaal.
Op de website van "Watervogels" daarover de volgende tekst:
Hij is het 8-uur journaal van het water. Als er iets bijzonders te melden is kun je het op z'n site Grachtenjournaal.nl vinden. Jan Blom is verknocht met het Amsterdamse vaarwater. Hij maakt zich druk om losslingerend plastic, vaart met het risico een boete te krijgen de Beulingsloot door omdat 'ie vindt dat dat mag en kreeg het voor elkaar dat de gemeente een watertrap bouwde bij Carré. Z'n volgende project is de bloemenmarkt. Hij schaamt zich voor het aangezicht en wil af van de "Westlandse kassen" in hartje Amsterdam.
Mijn dank aan de mensen van Screentime en AT5 |
Deel 3 van de serie 'Watervogels' met mijn bijdrage over de Bloemenmarkt |
|
|
|
|
Nederland bloemenland Amsterdam bloemenstad
Na de oprichting van de Aalsmeerse bloemenveiling in 1911, ontstond er een drukke vaarroute van bloemenschuiten die met hun handel naar Amsterdam voeren. Een dagelijks varend bloemencorso, dat tot na de tweede wereldoorlog veel bekijks moet hebben getrokken.
De bloemenmarkt aan het Singel werd wereldberoemd door de nabijheid van de veiling, die vanuit Amsterdam via de Ringvaart en de Nieuwe Meer "bij goede wind in twee uren te bezeilen was."
De veiling zelf groeide als kool door al die Amsterdamse handel en heeft letterlijk haar vleugels uitgeslagen. Vandaag is Schiphol veel belangrijker als buur dan Amsterdam.
Het herstel van die oude bloemenroute zou een dagelijkse toeristische topattractie kunnen opleveren, die ook de zieltogende bloemenmarkt nieuw leven in kan blazen.
Een klik op de poster hiernaast leidt naar een voorstel om die bloemenroute een milieuvriendelijke functie te geven bij het vervoer van goederen naar Amsterdam. De brochure is in PDF formaat, een gedrukte versie zal spoedig verkrijgbaar zijn.
|
|
|
|
|
|
Drijvende markten in Amsterdam
Tot kort voor de tweede wereldoorlog werden de dagelijkse levensbehoeften van Amsterdammers nog voor een groot deel via de grachten aangevoerd. Er waren gespecialiseerde drijvende markten voor groente, fruit, vis, vlees en bloemen waar de verse koopwaar gretig aftrek vond.
Die markten zijn prachtig gedocumenteerd in oude jaargangen van het geïllustreerde weekblad 'De Stad Amsterdam'. De reportage "Amsterdam in geuren en kleuren" uit 1932 geeft een beeld van de bloemenmarkt aan het Singel in die tijd.
Maar de grootste drijvende markt was aan de Lijnbaansgracht achter de Marnixstraat. Op die plek was tot 1934 de voorloper van onze centrale markt gevestigd. Aardappelen, groente en fruit voor een half miljoen Amsterdammers werden daar met tuindersvletten aangevoerd en verhandeld. Twee artikelen met veel foto's geven een uniek beeld van deze vergeten markt. Hieronder links naar scans van de volledige reportages:
"Zij die zorgen dat Amsterdam groenten en fruit heeft" (1926) "Een markt, die verdwijnen gaat" (1934.) "Een markt, die verdwijnen gaat 2"
|
|
|
|
|
|
Schrijvende scheepshond Dorus
Hij is wereldberoemd langs de hele Nieuwe Meer. Zijn weblog dorus.blaft heeft een fanclub van duizenden honden en hun baasjes.
De werf van Bibo aan de Nieuwe Meer is de thuishaven van baasje Yvonne’s boot. Dat is Dorus' vertrouwde werkterrrein. Terwijl baasje onvermoeibaar het onvermijdelijke ploeterwerk op haar bootje verricht, houdt hij de omgeving scherp in de gaten. Hondenlaptop paraat om voorbijvarend nieuws digitaal wereldkundig te maken.
Zoals deze week. Baasje heeft aangemonsterd op de ‘Gouwzee’ een zeilschip waar scheepshond Piet de lakens uitdeelt. Een ouwe rot met IJsselmeerpoten, waar veel van te leren valt. Dorus is een groentje in het scheepshondenvak. Toen ie aan boord van de ‘Gouwzee’ kwam, blafte Piet al smalend dat de Nieuwe Meer maar een pierebadje is.
Een beetje aarzelend op de loopplank
Op die reis van Hoorn naar Amsterdam heeft Dorus ook zeepootjes gekregen. Piet eiste zelfs een oefening ‘hond overboord’ Met een hondenzwemvestje aan werd Dorus midden op de plas medogenloos het water in gegooid en daarna met een pikhaak weer aan boord gehesen.
Hond overboord!
Maar de beloning voor die ontberingen was groot. Terwijl Dorus zich aan dek weer droogschudde, blafte Piet hem toe dat hij nu een volleerde scheepshond was.
De Gouwzee ligt vandaag aan het IJplein in Amsterdam Noord. Ik mocht de poot komen schudden en een interviewtje doen met deze BN-ner in hondenland. Bescheiden ondanks zijn roem, poseerde hij professioneel voor de camera in zijn zwemvest. Wat hij mij toeblafte verstond ik niet. Dat kunt u binnenkort lezen op www.dorus-blaft.nl
|
Beroemd hondje poseert met zwemvest
Piet is de baas op de "Gouwzee"
Interview aan dek |
|
|
|
|
Grachtenjournaal op TV ‘Watervogels’ is de titel van een nieuwe serie TV programma’s die ‘Screentime’ in de afgelopen zomer heeft gemaakt in opdracht van AT5. Meerkoetjes en zwanen spelen in die serie nauwelijks een rol. De watervogels in die programma’s zijn mensen in bootjes. Varende Amsterdammers met een opmerkelijk verhaal.
In de eerste aflevering zien we quizzmaster Hans van der Togt in zijn sloep op de Amstel, een sleepboot van de havendienst op het Noordzeekanaal en de Venetiaanse gondel van Tirza Blom.
Zeven weken lang mogen we genieten van een wekelijks half uur Grachtenjournaal-op-TV, waarvan ik hier uitgebreid verslag zal doen. De links naar die programma’s zullen op het Grachtenjournaal verschijnen zodra ze op het internet beschikbaar zijn. Dat wordt een mooie start voor een nieuwe pagina met Video-Grachtenjournaals.
|
Een programma van AT5 en Screentime |
|
|
|
|
In 1980 werd Nederlands kernafval nog in zee gedumpt
Juni 1975 De grootste schippersblokkade uit de Nederlandse geschiedenis. Alle Nederlandse vaarwegen gingen vier dagen lang op slot uit protest tegen de voorgenomen afschaffing van de schippersbeurs. Die blokkade werd zo ongeveer mijn vuurdoop als vrachtschipper. Een konvooi van 25 Amsterdamse schepen was naar Velsen gestuurd om het Noordzeekanaal dicht te leggen. Mijn pas aangeschafte vrachtscheepje “Orca” voer mee in dat konvooi. Ook voor mij was de beurs van levensbelang. Zo’n blokkade is goed voor de verbroedering. Ik maakte er vrienden die me later zouden helpen om een campagne voor Greenpeace op touw te zetten.
Juni 1980 De “Orca” lag in het Oosterdok te wachten op werk. Slappe tijd in de binnenvaart, het Oosterdok lag vol. Ik moest over 11 schepen klimmen om aan de wal te komen. Het vredesschip Fri van David Moody was in Amsterdam na een wereldreis. David en zijn bemanning hadden veel Greenpeace-vrienden, stuurman Martini Gotjé van de Rainbow Warrior had de roemruchte reis van Fri in 1975 naar Mururoa meegemaakt.
Bij Greenpeace werd in die periode gewerkt aan acties tegen een aangekondigde dumping van Nederlands kernafval in zee. De coaster “Andrea Smits” was het gesprek van de dag. Dat schip zou op 10 juni in Velsen een lading roestige vaten met kernafval uit Duitsland en Nederland ontvangen, die onder politiebescherming per trein werd aangevoerd. Er was internationaal protest tegen dat transport. Langs de hele treinroute waren acties en demonstraties aangekondigd. Duitse Greenpeacers zouden op verschillende plekken de rails blokkeren, Greenpeace Nederland wilde in Velsen met Zodiacs de Andrea Smits te lijf.
Een bescheiden welkomstfeestje voor Fri op de Orca in het Oosterdok leidde tot de enige Greenpeace campagne, die ooit door binnenschippers is uitgevoerd. Ook op dat feestje was de “Andrea Smits” onderwerp van gesprek. In de rij schepen waar Martini en David overheen waren geklauterd om aan boord van de “Orca” te komen, lagen zes veteranen van de schippersblokkade uit 1975.
Een van de schippers was aanwezig op dat welkomstfeestje. Jan van der Molen van de “Orion” merkte op dat de vrachtschippers van het Oosterdok samen met gemak de buitenhaven van Velsen zouden kunnen afsluiten. Toen ik voorstelde om zo’n blokkade te organiseren, bood hij spontaan zijn schip en zijn diensten aan. Na bezoekjes aan onze buren in het Oosterdok hadden we diezelfde middag al een vlootje van zes schepen voor onze actie. De schippers van de “Twee Gebroeders”, de “La Pinta” en de “Avontuur” hadden hun medewerking toegezegd. Sleepbootschipper Ramiro da Silva zou met de “Amstelstroom” het manoeuvreerwerk begeleiden. Met de Fri als vlaggenschip hadden we een voorstel aan Greenpeace Nederland dat al de volgende dag werd goedgekeurd. Een week later lag een vloot van 26 schepen klaar voor actie.
Dat Polygoon van die actie een filmjournaal heeft gemaakt, ontdekte ik pas vandaag. Veel van de schepen op dat filmpje liggen nog steeds in het Oosterdok. De Amstelstroom van Ramiro sleept nog steeds woonboten door de stad. Samen hebben ze een stukje milieugeschiedenis geschreven.
De link naar het filmpje:
|
Vredesschip Fri op het Noordzeekanaal
Jan van der Molen stuurt Fri naar Velsen
De Andrea Smits wordt bewaakt door ME op een ponton
De Andrea Smits is met twee dagen vertraging uitgevaren Ze heeft haar lading uiteindelijk in zee gedumpt. We hadden de blokkade opgeheven na een toezegging die is nagekomen. Na de Andrea Smits heeft nooit meer een Nederlands schip kernafval in zee gestort.
|
| 4 september 2007 |
|
|
Feest in de Nieuwemeersluis
Sluiswachter Rob van de Nieuwemeersluis stuurde mij vandaag een foto van zijn sluis zoals ik hem nog nooit heb gezien. Hij is gemaakt op zondag 26 augustus, de dag van de `Van Wijk sloepentocht`. Op diezelfde dag was er een waterfeestje op de Nieuwe Meer, dus het was drukker dan ooit op de sluis. Volgens Rob waren er 4 schuttingen nodig om al die sloepen de stad uit te loodsen. `Het was een gezellige drukte zonder problemen en volgens mij waren de wachttijden niet al te lang,` schreef hij in het mailtje bij de foto.
|
 |
|
Canal Journal: The birth of Greenpeace |
|
|
De geboorte van Greenpeace
In mijn oude schoenendoos met Greenpeace-foto’s vond ik nog een paar plaatjes, waarvan ik het bestaan vergeten was. Maar het verhaal bij die foto’s vergeet ik nooit. Dat verhaal vertelt over de geboorte van de grootste milieuorganisatie ter wereld.
Tijd: 19 september 1971 Plaats: Kodiak, Alaska, in de vissershaven
Vanuit die haven werkte ik als matroos op de ‘Lucky Island’ van schipper Jim Wickersham. De boot lag in de haven na het zalmseizoen, we zouden overschakelen naar krabvisserij. Zoals veel vissers in de haven, was Jim lid van het plaatselijke “Don’t make a wave committee”
Dat was een organisatie met afdelingen langs de hele Amerikaanse westkust, die protesteerde tegen een aangekondigde onderaardse kernproef onder het eilandje Amchitka in de Aleoeten.
De angst van mijn plaatsgenoten voor die kernproef was begrijpelijk. Amchitka en Kodiak liggen beiden op de San Andreas Fault, een berucht aardbevingsgebied dat langs de hele westkust van Amerika loopt. Zeven jaar eerder, in 1964, had een zware aardbeving met een tsunami het hele stadje met de grond gelijk gemaakt.
“Don’t make a wave” charterde vanuit Vancouver een oude vissersboot die naar Amchitka zou varen om daar te patrouilleren in het verboden testgebied. De Phyllis Cormack was omgedoopt tot “Greenpeace”
Die boot kwam op 19 september de haven van Kodiak binnenvaren en meerde af naast de “Lucky Island” Er moest worden gebunkerd en geproviandeerd voor de zware oversteek naar Amchitka. De bemanning was uitgeput na veel storm onderweg en er zou een nieuw bemanningslid aan boord komen..
Jim en ik waren als eersten aan boord om ze te verwelkomen, samen met Art Ziegler, de oprichter van “Don’t make a wave in Kodiak” Die had de 'Greenpeace' vanuit zijn kaarsenwinkel de haven zien invaren en was er achteraan gekomen. We dronken veel inktzwarte koffie in die kombuis en smeedden plannen voor een betere wereld.
Ziegler ritselde gratis stookolie en proviand, we organiseerden een benefietfeestje met vissers in het plaatselijk museum en de Greenpeace kreeg drie dagen later een escorte van bootjes en toeterende scheepshoorns op haar weg de haven uit.
De Greenpeace werd op 30 september door de Amerikaanse kustwacht geënterd en opgebracht naar Akutan. De boot heeft Amchitka nooit bereikt. Pas op 6 november werd de kernproef uitgevoerd. Op die dag was Kodiak uitgestorven en de haven was bijna leeg. De gevreesde tsunami kwam niet, maar de wereld was wakker geschud. Amchitka is nu een vogelreservaat en kernproeven zijn sindsdien in de VS nooit meer gehouden.
De kiekjes hiernaast zijn nu historische documenten geworden. De mannen die er op staan afgebeeld hebben wereldgeschiedenis geschreven.
Hun eigen geschiedenis is te lezen in de Greenpeace History van Rex Wyler, waarin ook de tocht naar Amchitka uitvoerig is beschreven. Aan het driedaags verblijf van de 'Greenpeace' in Kodiak wijdt hij twee zinnen. Er gebeurde niets spectaculairs en er was geen enkele foto van bewaard gebleven.
Totdat ik in mijn Greenpeace schoenendoos ging zoeken naar die foto op de Rainbow Warrior. Die staat inmiddels als illustratie in mijn bijdrage van 28 augustus 2007
.
Hieronder de mast van de Phillys Cormack met de vlaggen van de V.S., Canada, Alaska en de eerste, handgemaakte, Greenpeace vlag.
|
|
| Archief augustus 2007 | |
|
Home - Contact - Video Journaal - Canal Journal - Links |
|
Copyright © Grachtenjournaal 2007 |